بررسی تطبیقی سلوک در آثاری از ادبیات معاصر پارسی و انگلیسی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار مطالعات ترجمه گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکدۀ زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان

10.22059/jor.2022.322492.2144

چکیده

در میان مضامین مشترک ادبیات داستانی جهان، سلوک جایگاه بسیار ویژه‌ای دارد. هدف از جستار حاضر بررسی تطبیقی میان مقامات سلوک قهرمان داستان در ادبیات انگلیسی با مراحل سفر قهرمان در ادبیات معاصر پارسی است. پیکرۀ انگلیسی، رمان سیر و سلوک زائر به قلم جان بانین (1678) نگاشته شده و مشهورترین اثر ادبی-تمثیلی در باب سلوک در مسیحیت است. قهرمان این رمان «ترسا» نام دارد. پیکرۀ فارسی، داستان ماهی‌سیاه کوچولو به قلم صمد بهرنگی (1347) است که در آن نویسنده با زبانی تمثیلی به سفر قهرمان داستان و مراحل گذر وی از موانع و چالش‌های گوناگون پرداخته است. چهارچوب نظری پژوهش، منازل هفت‌گانۀ سفر مرغان در کتاب منطق‌الطیر شیخ عطار شامل «طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، فقر و فنا» است. طبق نتایج تحقیق، اختصاص هر دو داستان به حوزه ادبیات عرفانی و برخورداری موضوع مشترکی به نام «سفر» زمینه‌ساز بروز شباهت‌های فراوان میان مراحل سلوک قهرمان در دو اثر شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Spiritual-Journey in Contemporary Persian and English Literature

نویسنده [English]

  • Mahmoud Afrouz
Assistant Professor in Department of English Language and Literature; Faculty Member of University of Isfahan
چکیده [English]

Spiritual-journey has a special position among common themes in the world’s literature. The paper explores the notion of journey in Persian and English literature. The English corpus includes The Pilgrim’s Progress as a celebrated allegorical literary work written by the eminent author John Bunyan (1678). Christian is the main character of the novel. The Persian corpus includes Samad Behrangi’s (1347) The Little Black Fish which concerns the challenges encountered by the main character in passing through different stages of the mystical journey. The works are compared based on the framework presented for the stages of spiritual-journey in Attar’s Mantegh-al-tair (i.e., language of the birds). It embraces the following seven phases: quest, love, wisdom, independence, monotheism, amazement, indigence and death. The findings have revealed that the stages of spiritual-journey are outstandingly comparable. The main rationale behind such an amazing similarity has been realized to be the fact that both works belong to the area called mystical-literature and cover the common theme of ‘spiritual-journey’.

کلیدواژه‌ها [English]

  • comparative literature
  • spiritual-journey
  • mystical-literature
  • Attar
  • Samad Behrangi
  • John Bunyan