زایش اسطوره‌های جدید از بطن ادبیات مدرن

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران،‌ ایران

چکیده

 اسطوره‌ها که زمانی شالودة تفکر و اخلاق را تشکیل می‌دادند، کجا رفته‌اند؟ امروز کجا می‌توان آن‌ها را بازجست؟ در پی پاسخ به این پرسش‌ها صرف نظر از تعاریف کلی و رایج در مورد اسطوره، به بررسی دیدگاه­هایی می‌پردازیم که دربارة شکل‌ها و کارکردهای امروزین اسطوره نظریه‌پردازی کرده‌اند. سپس با نقد نظریه­هایی که شکل نوین اسطوره را در جوامع صنعتی و در مفاهیمی چون قدرت، مد، همسان‌گرایی و اساطیر رسانه‌ای جست‌وجو می‌کنند، به رویة دیگر اسطورة امروز- که نه وجه قدرتمند و همه‌گیر و اعتقادی اسطوره که وجه نمادپرداز، رؤیایی و رازآمیز آن است- توجه می‌کنیم.
ذهن انسان، توانایی ازلی اسطوره‌سازی‌اش را صرف ادبیات و هنر می‌کند که اسطوره در فضای آشنایشان نفس می‌کشد و جان می‌گیرد. شخصیت‌ها، زمان‌ها، مکان‌ها و رویدادها، اسطوره‌های جدید می‌شوند؛ به­این­معنا که از فردیت انتزاعی خود بیرون می‌آیند و ابعادی اساطیری می‌یابند؛ اسطوره‌هایی ورای زمان و مکان که می‌توان آن‌ها را چون نمادهای اسطوره‌ای برای مسائل انسان امروز درنظر گرفت. از آنجاکه لایه‌های نامکشوف ادبیات و هنر، آکنده از نمادهایی زادة ناخودآگاه است که ژرفایش گاه برای آفرینندگانشان نیز آشکار نیست، سال‌ها و قرن‌ها بعد از خلق نیز می‌توان آن­ها را بازگشود و این یعنی زایش مداوم اسطوره‌های جدید در ادبیات و هنر.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

“Birth of new myths” From the modern literature and art

نویسنده [English]

  • Talayeh Royayi
Assistant Professor in Research Center of Cultural Heritage Organization, Tehran, I.R. Iran
چکیده [English]

 
Where have gone the myths which had been the basis of thought and morality in past times? And now how and where can they be found again? This essay aims to reply these questions; specifically search for those ideas which have been theorized as the new and modern forms and functions of mythology. Then, after criticizing those ideas who concern the new forms of mythology in modern and industrial societies only in some concepts like: power, mode and media myths; it considers the other face of mythology which is not powerful, ideological and public but symbolic, dreamy, mysterious and unique. The human mind spends his eternal ability to create myths in literature and art where the myths can breathe and relive in an intimate and familiar atmosphere.
This essay encourages discovering the new myths in new and modern literature rather than reflecting on old myths in modern literature. The new form of characters, places and events in literature can be considered new myths, which emerge from their abstract individuality and appear in mythological dimension that shine beyond time and place. So, they can function as mythological symbols to describe the situation and problems of modern man.
The undiscovered and unknown layers of literature and art is full of symbols that have originated in unconsciousness and their deep meaning is not clear to any one even the creator. Thus their various interpretations may be found and revealed after many years and centuries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Mythology
  • Modern Literature
  • Modern Art
  • Media myths
  • Modern myths. Mythology
  • Modern myths
 
 احمدی‌، بابک‌. (1370). ساختار و تأویل‌ متن‌، تهران‌، نشر مرکز.
 اسماعیل‌پور، ابوالقاسم‌. (1377).اسطوره‌، بیان‌ نمادین‌. تهران‌، سروش‌.
الیاده‌، میرچا.(1362) چشم‌اندازهای‌ اسطوره‌. ترجمة‌ جلال‌ ستاری‌، تهران‌، انتشارات‌توس.
ایگلتون،‌ تری‌. (1372) پیش‌ درآمدی‌ بر نظریة‌ ادبی‌. ترجمه‌ عباس‌ مخبر، تهران‌، نشرمرکز.
بارت‌، رولان‌.(1382) اسطوره‌، امروز. ترجمه‌ شیرین‌‌دخت‌ دقیقیان‌، تهران‌ نشر مرکز.
باستید، روژه‌. (1370) دانش‌ اساطیر، ترجمة‌ جلال‌ ستاری‌، تهران‌، انتشارات‌ توس‌.
برمن‌، مارشال‌.(1379)  تجربه‌ مدرنیته‌، ترجمة‌ مراد فرهادپور، تهران‌، طرح‌ نو.
براکت‌، اسکارجی‌.(1363)  تاریخ‌ تئاتر جهان‌، ترجمة‌ هوشنگ‌ آزادی‌ ور، تهران‌،انتشارات‌ مروارید.
بهار، مهرداد.(1376) از اسطوره‌ تا تاریخ‌، گردآورنده‌ و ویراستار ابوالقاسم‌اسماعیل‌پور، تهران‌، نشر چشمه‌.
بنیامین، والتر.(1389) کافکا به روایت بنیامین،گردآوری:هرمان شوپنهاوزر،ترجمه کوروش بیت سرکیس،تهران نشر ماهی
ریکور، پل‌.(1373) زندگی‌ در دنیای‌ متن‌، ترجمه‌ بابک‌ احمدی‌، تهران‌، نشر مرکز.
ساراپ‌، مادن.(1382) پساساختارگرایی‌ و پسامدرنیسم‌، ترجمه‌ محمدرضا تاجیک‌،تهران‌، نشر نی‌.
سارتر، ژان‌ پل‌. (1357) دربارة‌ نمایش‌، ترجمه‌ ابوالحسن‌ نجفی‌، تهران‌، انتشارات‌زمان.
شایگان‌، داریوش‌.(1371) بت‌ ذهنی‌ و خاطره‌ ازلی‌، تهران‌، انتشارات‌ امیرکبیر.
فرای‌، نورتروپ‌. (1378) ادبیات‌ و اسطوره‌، از کتاب‌ اسطوره‌ و رمز (مجموعة‌ مقالات‌)ترجمه‌ جلال‌ ستاری‌، تهران‌، سروش‌.
 کاسیرر ،ارنست(1366)‌. زبان‌ و اسطوره‌، ترجمه‌ محسن‌ ثلاثی‌، تهران‌، نشر نقره
کرس میر،کارولین(1387) فمینیسم و زیبایی شناسی،ترجمه افشنگ مقصودی ،تهران،انتشارات گل آذین
گرین، ویلفرد و مورگان، لی (1376) مبانی نقد ادبی ،ترجمه فرزانه طاهری،تهران،انتشارات نیلوفر
مقدادی‌، بهرام‌.(1378) فرهنگ‌ اصطلاحات‌ نقد ادبی‌، تهران‌، انتشارات‌ فکر روز
میه، کاترین.(1388) هنر معاصر در فرانسه،ترجمه مهشید نونهالی،تهران، موسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر
نیچه،‌ فردریش‌ ویلهلم‌.(1377) زایش‌ تراژدی‌، ترجمه‌ رویا منّجم‌، تهران‌، نشر پرسش‌.
وینریچ،‌ هارالد.(1378) ساختارهای‌ نقلی‌ اسطوره‌، از کتاب‌ اسطوره‌ و رمز (مجموعه‌مقالات‌) ترجمه‌ جلال‌ ستاری‌، تهران‌، سروش‌.