پژوهش ادبیات معاصر جهان

پژوهش ادبیات معاصر جهان

بررسی تطبیقی مؤلفه‌های رئالیسم جادویی در دو رمان «آخرین انار دنیا» و «سال بلوا»

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
نصرالدین عبداله زاده
محمد‌امیر عبیدی‌نیا
گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
10.22059/jor.2026.402238.2730
چکیده
رئالیسم جادویی از اسلوب‌های نوین داستان‌نویسی معاصر است که نویسنده در آن از ممیزه‌های برجسته‌ای چون «در‌هم‌آمیختگی واقعیت و خیال»، «نماد و اسطوره» و «جادو» در بستر داستان به‌طرز استادانه‌ای بهره‌می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که حوادث و قهرمانان رمان برای مخاطبان کاملاً باورپذیر باشند. پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی مؤلفه‌های رئالیسم جادویی در دو رمان برجسته، «آخرین انار دنیا» اثر بختیار علی و «سال بلوا» اثر عباس معروفی، می‌پردازد. «آخرین انار دنیا» با روایت دو داستان به‌ظاهر مجزا از مظفر صبحدم و محمد دل‌شیشه، و درهم‌آمیختن آن‌ها با عناصر جادویی چون طوفان و انار شیشه‌ای، جهانی را ترسیم می‌کند که در آن واقعیت‌های تلخ جنگ و تبعید با خیال و رازآلودگی پیوند می‌خورد. در مقابل، «سال بلوا» با روایت زندگی نوشافرین و بهره‌گیری از جریان سیال ذهن، واقعیت‌های اجتماعی و تاریخی را با نمادها و تخیلاتی چون عشق ممنوعه و داستان‌های موازی درهم می‌آمیزد. هر دو رمان از مؤلفه‌های کلیدی رئالیسم جادویی نظیر حضور عناصر غیرواقعی در بستر واقعیت، روایت چندلایه و استفاده از نمادها بهره می‌برند، اما در عین حال تفاوت‌هایی نیز در رویکرد و زمینة فرهنگی خود نشان می‌دهند؛ «آخرین انار دنیا» بر تاریخ و فرهنگ کُردی و مضامین ضدجنگ تأکید دارد، در حالی که «سال بلوا» نقدی بر وضعیت زنان و سنت‌های اجتماعی در ایران ارائه‌می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
آخرین انار دنیا
بختیار علی
سال بلوا
عباس معروفی
ادبیات معاصر
رئالیسم جادویی
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Components of Magical Realism in the Two Novels “The Last Pomegranate of the World and The Year of Turmoil"

نویسندگان English

nasradin abdolahzade
Mohammad-Amir Obaydinia
Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran.
چکیده English

This school is one of the new styles of contemporary fiction writing in which the author masterfully utilizes prominent features such as "the fusion of reality and fantasy," "symbol and myth," and "magic" in the context of the story, so that the events and heroes of the novel are completely believable to the audience. The present study conducts a comparative study of the components of magical realism in two prominent novels, "The Last Pomegranate of the World" by Bachtyar Ali and "The Year of Turmoil" by Abbas Maroufi. "The Last Pomegranate of the World" depicts a world in which the bitter realities of war and exile are intertwined with fantasy and mystery by narrating two seemingly separate stories by Mozaffar Sobhdam and Mohammad Delshisheh, and by combining them with magical elements such as the storm and the glass pomegranate. In contrast, "Year of Riot," by narrating the life of Noshafarin and utilizing the fluid flow of the mind, mixes social and historical realities with symbols and imaginations such as forbidden love and parallel stories. Both novels utilize key components of magical realism, such as the presence of unreal elements in a context of reality, multi-layered narrative, and the use of symbols, but at the same time they also show differences

کلیدواژه‌ها English

The Last Pomegranate in the World
Bachtyar Ali
The Year of Turmoil
Abbas Maroufi
Contemporary Literature
Magical Realism
ʿAbdollāhiyān, Somayeh, and Hivā ʿAbdi. 1399 SH [2020–2021]. “Taḥlil-e romān-e Ākharin anār-e donyā asar-e Bakhtiyār ʿAli: Khāneshi sākhtgerāyāneh az manẓar-e Lucien Goldmann.” Pazhuheshnāmeh-ye adabiyāt-e Kordi 6, no. 1: 1–23. https://doi.org/10.34785/J013.2020.204.
ʿAli, Bakhtiyār. 1393 SH [2014–2015]. Ākharin anār-e donyā. Translated by Marivān Ḥalabcheʾi. Nashr-e Sāles.
Chanady, Amaryll Beatrice. 1985. Magical Realism and the Fantastic: Resolved versus Unresolved Antinomy. Garland.
Erickson, John. 1995. “Metoikoi and Magical Realism in the Maghrebian Narratives of Tahar ben Jelloun and Abdelkebir Khatibi.” In Magical Realism: Theory, History, Community, edited by Lois Parkinson Zamora and Wendy B. Faris, 427–50. Duke University Press.
Faris, Wendy B. 1995. “Scheherazade’s Children: Magical Realism and Postmodern Fiction.” In Magical Realism: Theory, History, Community, edited by Lois Parkinson Zamora and Wendy B. Faris, 163–90. Duke University Press.
Fatḥi, Chiman. 1402 SH [2023–2024]. “Āzādi-ye trāzhik, emkān-e taḥaqoq-e khodāgāhi-ye Hegeli dar Ākharin anār-e donyā.” Pazhuheshnāmeh-ye adabiyāt-e Kordi 9, no. 2: 199–230. https://doi.org/10.22034/jokl.2024.63036.
Haghayeghi, Zahra, Bahar Seddighi, and Ahmadreza Heidaryan Shahri. 1404 SH [2025–2026]. “Vākāvi-ye andisheh-ye enteqādi dar romān-hā-ye mohājerat-e Tamāman makhṣuṣ az ʿAbbās Maʿrufi va ʿErāqi fi Bāris az Samuel Shimon.” Pazhuhesh-e adabiyāt-e moʿāṣer-e jahān 30, no. 1: 257–88. https://doi.org/10.22059/jor.2022.344281.2314.
Ḥaqq-Rustā, Maryam. 1385 SH [2006–2007]. “Tafāvot-e miyān-e reālism-e jāduyi va reālism-e shegeftangiz va naqsh-e zāviyeh-ye did dar ānhā bā barrasi-ye āsār-e Gabriel García Márquez va Alejo Carpentier.” Pazhuhesh-e zabān-hā-ye khāreji, no. 30: 17–34.
Harland, Richard. 1381 SH [2002–2003]. Darāmadi tārikhi bar naẓariyeh-ye adabi: Az Aflātun tā Barthes. Translated by Shāpur Jurkesh and ʿAli Maʿṣumi. Cheshmeh.
Hedāyat, ʿOsmān, Ḥamid Morādi, and Moṣṭafā Gorji. 1401 SH [2022–2023]. “Taḥlil-e goftemān-e enteqādi-ye romān-e Ākharin anār-e donyā.” Pazhuhesh-hā-ye miyān-reshteʾi-ye zabān va adabiyāt-e Fārsi 1, no. 1: 147–67.
Khazāʿifar, ʿAli. 1384 SH [2005–2006]. “Reālism-e jāduyi dar Tazkerat al-awliyāʾ.” Nāmeh-ye Farhangestān 7, no. 1: 6–21.
Maʿrufi, ʿAbbās. 1388 SH [2009–2010]. Sāl-e balvā. Qoqnus.
Musaviniyā, Nurā. 1385 SH [2006–2007]. “Osṭureh dar adabiyāt-e Āmrikā-ye Lātin.” Ketāb-e māh-e adabiyāt va falsafeh, nos. 109–111: 103–30.
Nāẓemiyān, Reżā, ʿAli Ganjiyān Khanāri, Dāvud Esparham, and Yosrā Shādmān. 1393 SH [2014–2015]. “Barrasi-ye gozāreh-hā-ye reālism-e jāduyi dar romān-hā-ye ‘ʿAzādārān-e Bayal’-e Gholāmḥosayn Sāʿedi va ‘Shab-hā-ye hezār shab’-e Najib Maḥfuẓ.” Adab-e ʿArabi 6, no. 2: 157–78. https://doi.org/10.22059/jalit.2015.54204.
Nejād-Moḥammad, Vaḥid, and Golchehreh Morādi-Bāstāni. 1403 SH [2024–2025]. “Taḥlil-e neshāneh-shenāsi-ye farhangi-ye romān-e ‘Sāl-e balvā’ neveshteh-ye ʿAbbās Maʿrufi bar asās-e ārā-ye Yuri Lotman.” Honar va adabiyāt-e taṭbiqi 2, no. 2: 139–59.
Rajabi, Akram, Roqayyeh Ṣadrāʾi, and ʿAbdolḥosayn Farzād. 1400 SH [2021–2022]. “Barrasi-ye taṭbiqi-ye moʾallefeh-hā-ye reālism-e jāduyi-ye romān-hā-ye Qalamrow-e in ʿālam va Qarn-e rowshanfekri-ye Carpentier va Ruzegār-e separi-shodeh-ye mardom-e sālkhowrdeh-ye Dowlatābādi.” Pazhuhesh-e adabiyāt-e moʿāṣer-e jahān 26, no. 2: 856–90. https://doi.org/10.22059/jor.2019.263854.1734.
Razzāqzādeh-Shabestari, Solmāz. 1403 SH [2024–2025]. “Bāztāb-e moʾallefeh-hā-ye reālism-e jāduyi dar romān-e Sāl-e balvā asar-e ʿAbbās Maʿrufi.” Pazhuheshnāmeh-ye maktab-hā-ye adabi 8, no. 26: 7–29. https://doi.org/10.22080/rjls.2023.26164.1437.
Roh, Franz. 1995. “Magic Realism: Post-Expressionism (1925).” Translated by Wendy B. Faris. In Magical Realism: Theory, History, Community, edited by Lois Parkinson Zamora and Wendy B. Faris, 15–32. Duke University Press.
Seyyedḥoseyni, Reżā. 1387 SH [2008–2009]. Maktab-hā-ye adabi. Vol. 1. Negāh.
Shushtari, Manṣureh. 1387 SH [2008–2009]. “Reālism-e jāduyi, vāqeʿiyat-e khiyālangiz! Āghāz-e reālism-e jāduyi.” Honar, no. 57: 32–44.
Ṭāheri, Fāṭemeh-Sādāt, and Marżiyeh Ābiyār-Qamṣari. 1403 SH [2024–2025]. “Bāznemāyi-ye khāstgāh-hā va abʿād-e khoshunat ʿalayh-e zanān dar adabiyāt-e vāqeʿgerā (bā tamarkoz bar romān-e Sāl-e balvā asar-e ʿAbbās Maʿrufi).” Adabiyāt-e Pārsi-ye moʿāṣer 14, no. 2: 7–37. https://doi.org/10.30465/copl.2024.48772.4149.
Ṭāyefi, Shirzād, and Moḥsen Raḥimi. 1395 SH [2016–2017]. “Naqd-e moʾallefeh-hā-ye reālism-e jāduyi dar romān-e Ākharin anār-e donyā asar-e Bakhtiyār ʿAli.” Pazhuheshnāmeh-ye adabiyāt-e Kordi 2, no. 1: 81–102.
Zamora, Lois Parkinson. 1386 SH [2007–2008]. “Taṣvirpardāzi dar reālism-e jāduyi: Ashyā va bayān dar āsār-e Borges.” Translated by Amir Aḥmadi-Āriyān. Zibāshenākht, no. 17: 329–41.
Zamora, Lois Parkinson, and Wendy B. Faris. 1995. “Introduction: Daiquiri Birds and Flaubertian Parrot(ie)s.” In Magical Realism: Theory, History, Community, edited by Lois Parkinson Zamora and Wendy B. Faris, 1–14. Duke University Press.
پژوهش ادبیات معاصر جهان
دوره 31، شماره 3
پاییز 1405
صفحه 663-683