2021-08-13T04:50:14Z
https://jor.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7043
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
بررسی تطبیقی- تاریخی حسن صباح و حسن صباح بارتول در رمان الموت
کتابالموت بارتول، یکی از شاهکارهای ادبیات کشور اسلوونی و اروپا، بیش از هفتدهه است که در معرض تفاسیر گوناگونی قرار گرفته است. از نظر منتقدان صاحب نظر،سادهترین، یا به ادعای این مقاله، سادهلوحانهترین تفسیرآن، تاریخی قلمداد کردنآن است. در این مقاله، مهمترین دیدگاهها دربارة این کتاب، با بهرهگیریاز نقدهای دو تاریخنگار ادبی که با شیوة بررسی محتوایی و انتقادی رخدادهای تاریخیاست، با شواهد معتبر، واقعیت تاریخی آن به خواننده معرفی میشود. این مقاله، درمقابل انگارههای منتسب به این کتاب مدعی است که بارتول ضمن داشتن آگاهیهایی ازتاریخ ایران و خاورمیانه، از یک برهه زمانی خاص، به جریانهای مصیبتبار جامعة خودنظر داشته و با خلق حسن صباح دلخواهش، پیام تندی به ملت خود در برابر ظلم و نفوذدولتهای اشغالگر و استبدادی داده است. مقالة حاضر ضمن پذیرش داستان «الموت» بهعنوان یک اثر ادبی برجسته، عمق دردهای اجتماعی ناشی از رویکرد ملیگرایانه نویسندهرا دلیل جاودانگی این داستان بارتول میداند.
رمان الموت
ولادیمیربارتول
حسن صباح
نقد تاریخی
تاریخ ایران وغرب
ادبیات اسلوونی
2014
09
23
5
24
https://jor.ut.ac.ir/article_52048_ca69804384522c9c973ec4054fe9a0da.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
آموزش ادبیات انگلیسی یا ادبیات جهان به انگلیسی در دانشگاههای ایران؟
هدف این نوشتار اثبات علمی ضرورت آموزش ادبیات جهان به زبانانگلیسی در دانشگاههای ایران است. در دنیای امروزجا دارد به ادبیات سایر ملل نیزپرداخته شود. این مقاله سه بحث بنیادین را بررسی میکند. بخش اول به تبیین نقش ادبیاتدر حفظ هویت ملّی میپردارد. بخش دوم تحلیل انتقادی اهداف آموزش ادبیات انگلیسی دردانشگاههای غیرغربی منجمله ایران است. در این بخش با استناد به آرای نظریهپردازانپسااستعماری نشان میدهیم که چگونه استعمار فرهنگی ادبیات غرب را در مرکز قرار میدهدو ادبیات سایر کشورها را به حاشیه میراند. در بخش پایانی، شاکلة نظری آموزش ادبیاتجهان به زبان انگلیسی به مثابة نظریه و رویکردی جدید در آموزش ادبیات را توضیح میدهیمتا، بدینسان، هم ادب و فرهنگ خود را به دیگران بهتر بشناسانیم و هم به شناختی عمیقترو انتقادیتر از ادبیات سایر ملل دست یابیم. نتیجة بحث اینکه ادبیات جهان امروز یکیاز شاخههای رو به رشد رشتة ادبیات تطبیقی در دانشگاههای معتبر جهان است و جادارد ما هم در برنامههای آموزش ادبیات خارجی در ایران بدان بپردازیم.
ادبیات جهان
ادبیات انگلیسی
نقد پسااستعماری
چندفرهنگی
ادبیات تطبیقی
2014
09
23
25
43
https://jor.ut.ac.ir/article_52049_fb7be83d6b6911919b2267b3e037f20c.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
مقایسة شعر فروغ فرخزاد، فرزانه خجندی و خالده فروغ از منظر نظریة جانسون
به کارگیری روشهای آماری به دقت و درستی پژوهشهای سبکشناسی بسیار کمک میکند. یکی ازاین شیوهها، روش «تنوع واژگان جانسون» است که بر محور دایرة واژگان استوار است. اینمقاله شعر فروغ فرخزاد، فرزانه خجندی (از تاجیکستان) و خالده فروغ (از افغانستان)را از منظر این نظریه واکاوی کرده است. با بررسی سه هزار واژه از هر شاعر ، مشخصشد، نسبت کلی تنوع واژگان در شعر فرزانه خجندی بیش از دو شاعر دیگر است، فروغفرخزاد و خالده فروغ به یک میزان از تنوع واژگان برخوردارند، اما محاسبات بعدینشان داد تداوم تنوع واژگان در شعر فروغ بیش از خالده و فرزانه است و گویای آن استکه چیرگی فروغ بر زبان شعر، در دورة دوم شاعریش، بیش از دو شاعر یاد شده است. سهشاعر واژگان مشابه بسیاری را به کار بردهاند، اما شیوة کاربردی واژگان آنها با یکدیگرتفاوتهایی دارد که ناشی از تفاوت سبک، دیدگاهها و شرایط زندگی آنان است.
تنوع واژگان
جانسون
فروغ فرخزاد
فرزانه خجندی
خالده فروغ
2014
09
23
45
61
https://jor.ut.ac.ir/article_52050_d99e4d5a5a8ae8a716e42688869d8d39.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
کارکرد دیگرسان عشق در نمایشنامة توراندخت برتولت برشت
توراندخت، بر نام شاهدخت یکی از روایتهای هزار و یکروزاست که تا امروز مایة خلاقیت بسیاری از ادبای ایران و نمایشنامهنویسان جهان بوده،ولی شناخت آن در ایران مغفول مانده است. برتولت برشت نمایشنامهنویس پرکار و نظریهپردازنمایشنامة روایی یا غیرارسطویی سدة بیستم توانسته با استفاده از بنمایة روایتتوراندخت، نوآوریهای شگرفی آفریده و به قول خود غروب خرد و عقلانیت عصرش را بهتصویر بکشد. علیرغم پژوهشهایی که دربارة نظریة ادبی برشت و آفرینشهای منظوم ومنثورش انجام یافته، هنوز جستار مستقلی نسبت به شناخت نمایشنامة توراندخت ارایهنشده است. مقالة حاضر با در نظر داشتن این فقر پژوهشی، نخست در بخش مبانی نظری تحقیقبه منشأ تاریخی روایت توراندخت و نوآوری برشت در استفاده از بنمایة عشق و پرسشاشاره داشته آنگاه، دیگر آثاری را که دربارة توراندخت انجام یافته، معرفی کرده ودر پایان با توصیف نمایشنامة توراندخت روی به تحلیل ویژگیهای این نمایشنامه ونوآوریهای آن آورده است.
توراندخت
هزار و یکروز
عشق و پرسش
نمایشنامة توراندخت
نوآوریهای برشت
2014
09
23
63
85
https://jor.ut.ac.ir/article_52051_05ce194e28cc605b89782e64925c9266.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
بررسی تطبیقی داستان کوتاه «گل خاص» از منصور یاقوتی و «دلتنگی» از چخوف
ادبیات داستانی معاصر ایران در آغاز قرن بیستم،به دلایل بسیاری تحت تأثیر آثار نویسندگان بزرگ جهان قرارگرفت. در این تأثیرپذیری،نویسندگان روسی سهم عمدهای دارند. از میان نویسندگان روسی، بیش از همه، آثار چخوفکه به زبان فارسی ترجمه شدهاند، مورد توجه قرار گرفتهاند. تأثیر این نویسندةمشهور روسی بر برخی از داستاننویسان بزرگ معاصر، موضوع پژوهشهای زیادی در این زمینهشده است. منصور یاقوتی از جمله داستاننویسانی است که بهنظر میرسد در نگارش یکیاز داستانهای خود با عنوان «گل خاص»، ساختار و مضمون داستان کوتاهی از چخوف را کهبا عناوین «اندوه»، «سوگواری» و «دلتنگی» بارها در ایران ترجمه شده، مورد نظر قرارداده و از آن الگوپذیری داشته است. وجود تشابهات بسیار در این دو داستان، هم ازنظر ساختار و هم از لحاظ مضمون و محتوا، این پرسش را در ذهن ایجاد میکند که آیا یاقوتیدر نگارش داستان خود تحت تأثیر چخوف بودهاست؟ غایت این پژوهش، پاسخ به این پرسشبا استفاده از روش مقایسه و تجزیه و تحلیل و ارائة مشترکات دو داستان از جهات مختلفاست.
اقتباس
مشترکات
تأثیر و تأثر
داستان کوتاه
چخوف
یاقوتی
2014
09
23
87
102
https://jor.ut.ac.ir/article_52052_2b8af7e96333b6458f4ba144b5b48e85.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
ساختارشکنی یادنگاشت زن ایرانی در عطر سنبل عطر کاج اثر فیروزه جزایری دوما
در این مقاله، نقد گفتمان شرقشناسی و ساختارشکنی «یادنگاشت زنایرانی» در عطر سنبل عطر کاج نوشتة فیروزه جزایری دوما بررسی و تحلیل شدهاست. دوما در این یادنگاشت توانسته است نمونة کمابیش متفاوتی از نگاه زن مهاجرایرانی به ایران و آمریکا را به نمایش بگذارد، و انگارههای خوانندگان غربی دربارةایران و انتظاراتشان از یادنگاشتِ زن ایرانی را به چالش بکشد. در این پژوهش نشانمیدهیم که چگونه دوما، با خلق موقعیتها وتوصیف و مقایسة صحنههایی از زندگیایرانیها و آمریکاییها، باورهای شرقشناسانه، خرافهگرایی، زنستیزی، جزماندیشی،خردستیزی و واپسگراییِ ایرانیان را به چالش کشیده است. وی همچنین به شیوهایتمثیلی موانع و مخاطرات پیشروی داستاننویسان مهاجر ایرانی را به تصویر کشیده واز این طریق روایت خود را در تقابل با یادنگاشتهایی عرضه میکند که در آنها زنانمهاجر ایرانی خواسته یا ناخواسته به باورهای شرقشناسانه دامن زده و نوعی فمنیسمآلوده به شرقشناسی را عرضه کردهاند.
فیروزه جزایری دوما
عطر سنبل عطر کاج
یادنگاشت زن ایرانی
شرقشناسی
فمنیسم
11 سپتامبر
ساختارشکنی
2014
09
23
103
122
https://jor.ut.ac.ir/article_52053_51b920b7a3973c42622c4f5926ad8566.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
روایت در رمان مرشد و مارگریتا بر اساس نظام نشانهمعناشناختی روایی گرمس
گرمس از جمله ساختارگرایان و متفکران تحلیل مؤلفهای بود که درآغاز به بررسی علم روایت در ادامة کار پراپ پرداخت. در این مقاله، بر پایة نظریه «کنشگفتمانی» در نظام نشانه معناشناختی روایی (منطقی)او (که در لوای نظریاتگرمس 1 مطرح شده است) به بررسی رمان «مرشد و مارگریتا» اثر میخاییل بولگاکف میپردازیم.هدف از نگارش مقاله، دستیابی به روشهای روایتشناسی نگارش اثر از دیدگاه گرمس، میزانانطباق و شناخت فنون ایجاد جذابیتهای روایی است. سؤال اساسی پژوهش این است که: آیارمانی که در مکتب رئالیسم سوسیالیستی نگاشته شده، چگونه و تا چه میزان با الگوی گریماس- و متقابلاً تعریف پراپ از روایت - مطابقت دارد و عناصر دخیل برای تولید معنا درداستان کدامند؟از جمله نتایج تحقیق ارائة الگوی کنشی اثراست که حاکی از روایتی در آیندة جهان توسط یسوعا است که جهان را در ابعاد وسیع تغییرخواهدداد. در واقع بررسی رمان بولگاکف در تأیید نظریات گرمس نقش خود را ایفا کردهاست.
نشانة معناشناسی روایی
مرشد و مارگریتا
بولگاکوف
نظریة کنش گفتمانی
گرمس1
2014
09
23
123
143
https://jor.ut.ac.ir/article_52054_58eacb3cd7791c94bce2c35010963f62.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
بررسی زیستجهان در آثار ناتالیا گینزبورگ با تکیه برآرای یورگن هابرماس
ناتالیا گینزبورگ Natalia Ginsburg (1916- 1991) یکی از نویسندگان برجستة ایتالیادر قرن بیستم است. وی در بیشتر آثارش به تحولات سیاسی و اجتماعی جامعهٴ ایتالیا، در طول دوران جنگ جهانی دوماشاره دارد. جنگ و عواقب آن تأثیر بسیاری بر زیستجهان او داشته که در آثارش نمایاناست. زیستجهان Life World یکی از اصطلاحات جامعهشناسی یورگن هابرماس Jürgen Habermas از فیلسوفان و نظریهپردازان اجتماعی معاصر است. زیستجهان شامل ارزشها، اعتقادات و باورهای مشترک مردم یک جامعهاست. گینزبورگ در آثارش بهتوصیف جامعهای پرداخته است که زیستجهان مطلوبی ندارد. در جامعة اونظام بر زیستجهان سلطه یافته است. در مقالة حاضر به بررسی ساختارهای زیستجهانآثار گینزبورگ و عواملی که زیستجهان او را تهدید میکند، میپردازیم. روش تحقیقدر این مقاله، تحلیلی توصیفی است. رمانهای «نجواهای شبانه»، «دیروزهای ما»و«الفبای خانواده» در این مطالعه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتهاند.
ادبیات ایتالیا
ناتالیا گینزبورگ
رماننویسی زنان
هابرماس
زیستجهان
کنش مفاهمهای
2014
09
23
145
162
https://jor.ut.ac.ir/article_52055_08a8740360edb73fc7c69baf1f16b87f.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
بررسی سه شعر از پروین اعتصامی بر اساس دو عنصر ارسطویی کشف و دگرگونی
در این مقاله با بهرهگیری از نظریات ارسطو در زمینة تراژدی، بهبررسی میزان اهمیت «کشف» و «دگرگونی» در سه شعر پروین اعتصامی با عناوین «گرهگشای»،«دو محضر»، و «گفتار و کردار» خواهیم پرداخت. پروین، یکی از نامدارترین شاعران ایرانی،بیشتر به خاطر مناظرهها و پرداختن به مشکلات اجتماعی در اشعارش معروف است، امااز مهمترین خصوصیات اشعار او، تلفیق شعر کلاسیک با شعر مدرن و تأثیرپذیری از ادبیاتغرب است. اما تاکنون در هیچ تحقیقی بهتأثیرپذیری پروین از آراء و نظریات ارسطو،اولین نظریهپرداز ادبی غرب، اشارت نرفته است. این پژوهش در جستجوی پاسخ به این پرسشاست که آیا میتوان دو عنصر ارسطویی کشف و دگرگونی را در اشعار پروین یافت؟ و اگرچنین است، پروین آنها را چگونه در برخی از اشعارش بهکار میبرد؟ یافتههای این مقالهنشان میدهد که پروین در هر سه شعر یاد شده، تنها از نوع همزمان کشف و دگرگونیبهره میجوید. این مقاله به روش مقایسه و تطبیق و تحلیل، تحقق یافتهاست.
کشف و دگرگونی
ارسطو
پروین اعتصامی
گرهگشای
دو محضر
گفتار و کردار
2014
09
23
163
180
https://jor.ut.ac.ir/article_52056_1ad03d74a82321edf318f6d4917f3916.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1393
19
1
بررسی چگونگی شکلگیری هویت فردی در آثار مارگریت یورسونار
آثار مارگریت یورسونار با بازآفرینی طرحی فلسفی از هویت انسان،خواننده را طی روندی تکاملی با خودشناسی در مفهومی کلی آشنا میکند. اساس این طرح،به ویژه با خلق شخصیتهای رمانی نویسنده مصداق مییابد، تا خودشناسی با بیانی برایهویت فرد تلفیق شود، هویت انسان در بستر تأثیراتی برگرفته از اسطوره و مضامین تاریخیبررسی میشود.تعریفی که انسانها از ماهیت و رابطة خود با محیطشان دارند، دراسطورهها متجلی است؛ از این منظر چگونگی تبیین اسطوره در ادبیاتو از سویی دیدگاههای تاریخی نویسنده به مثابه الگویی در خودشناسی مطرح میشود. دراین مقاله سعی خواهد شد تا با رویکردی تحلیلی، مسیر مارگریت یورسونار را در ترسیمهویت فردی و درک خودشناسی، با بهرهگیری از پندار انکار نفس نیچه، از خلال طرح شخصیتهایرمانی این نویسنده بررسی شود تا از این طریق روابط ممکن میان آفرینش هنر با هنرمند،پیوندی برقرار شود تا شکلگیری هویت فردی نویسنده و به طور کلی هر موجود بشری،بازتابی از آن باشد.
هویت
اسطوره
تاریخ
یورسونار
نیچه
خود
2014
09
23
181
193
https://jor.ut.ac.ir/article_52057_5315e0a929224fc0a331f1604aef7a66.pdf