2021-10-20T18:23:12Z
https://jor.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=2290
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
بازخوانی شرق نایپول از دیدگاه شرقشناسی
فاضل
اسدی امجد
فاطمه
اسمعیلی
همانطور که بسیاری از نویسندگان دورة پسا استعمار به بازخوانی آثار استعماری پرداختند، در این مقاله سفرنامة در میان مؤمنان اثر وی. س. نایپول (V. S. Naipaul) بهعنوان متنی استعماری بازخوانی شده و از دیدگاه شرقشناسی بررسی میشود. در واقع این بررسی پاسخی است به تصویرسازی از شرق، اسلام و به ویژه خاورمیانة اسلامی. در ادامه نویسندگان به دنبال علائمیاند که شرق را شرقی کلیشهای و یکنواخت جلوهگر میسازد و مسلمانان را در قالب کلیشه و گفتمان غالب و استعماری به تصویر میکشد. افزون برآن، عوامل و فرایند این بازنمایی ساختگی، بررسی میشود. چراکه این بازنمایی سرانجام پای ای برای ایجاد رابطهای مبنی بر «تضاد دوگانه» میان غرب و شرق میشود. «شرق ساخته شده» به دلیل اختلافات فرهنگی، مذهبی، سیاسی و تاریخی به عنوان تهدیدی جدی برای تمدن غرب معرفی میگردد. در پایان، از آنجایی که در مقابل هر قدرتی، مقاومتی هم صورت میگیرد، جلوهها و نشانههای مقاومت شرقیان و نقش اسلام در پایداری مقابل استعمار غرب در سفرنامة نایپول مورد مطالعه قرار میگیرد.
اسلام
بازنمایی
سفرنامة در میان مؤمنان
شرق
شرقشناسی
گفتمان استعماری
وی. س. نایپول
2010
12
22
5
20
https://jor.ut.ac.ir/article_22857_d258a6d685879ef913df994260faf1c3.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
بررسی نوع ادبی مرثیه در زبان اردو
علی
بیات
زبان اردو از تمام گونههای ادبیمنظوم و منثور فارسی استفاده نموده و سرمایهای عظیم فراهم آورده است. در میان انواع ادبی منظوم اردو، «مرثیه» نوعی است که برخی از محققان و نقادان شبهقارهای برآنند که نوع ادبی مستقل از عربی و حتی فارسی است. آنچه مسلم است این است که مویه و نوحه بر متوفی در فرهنگ تمام ملتها از زمانهای دور وجود داشته و دارد و در این میان، تفاوت فقط در نوع ابراز آن و شدت و ضعف بیان تأثرات قلبی است. در این بین مرثیه شهدای کربلا به دلیل وجهة دینی شکل خاصی به خود گرفته است. مرثیهسرایان اردو زبان که بیشتر از مسلمانان شیعی مذهباند، آن را چنان گستردهاند که بیشتر محققان و منتقدان سراسر شبه قاره، بدون تمایز دین ومذهب به اهمیت ادبیآن اذعان دارند. آنان اجزائیرا به مرثیه افزودند که افزون بر حزنانگیز بودن، به دلیل ویژگیهای دراماتیک و نمایشنامهای و غیره خواننده و شنونده را به خود جلب میکند. تقسیمبندی مرثیه به بخشها واجزاء گوناگون، مانند «چهرهسراپا»، «آمد»، «جنگ» و غیره در قالب ترکیببند مسدس در دورههای مختلف گونهای ادبی را بوجودآورد که فقط شاعران بلندمرتبه میتوانستند در این عرصه عرض اندام کنند و خود بخود در دورة درخشش مرثیة اردو در شهر لکنئو نوحهسرایان کمسواد و شاعران کم تجربهکنار رفته و با حضور شاعران بلند مرتبهاهمیت ادبی مرثیة اردو افزایش بسیار یافت.
ترکیببند مسدس
جنگ
چهره
زبان اردو
سراپا
عناصر دراماتیک
مرثیه
2010
12
22
21
39
https://jor.ut.ac.ir/article_22858_2f3d7d43d66335bf94195c6cb25e332a.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
طرح تضادهای اجتماعی و هویتی در «ادبیات مهاجرت» آلمان
نرجس
خدایی
از پایان دهة هفتاد قرن بیستم میلادی، ادبیات آلمان شاهد حضور فزایندة نویسند گان خارجی تبارِ آلمانی نویسی است که تجاربِ بینا فرهنگی خود را پیرامون موضوعاتی محوری چون آوارگی، گسست، بیگانگی، بحران های هویتی و تضاد های فرهنگی و اجتماعی بازنمایی می کنند. جستار حاضر به چگونگی طرح تضاد ها و مشکلات فرهنگی، اجتماعی و هویتی در متون منتخبِ «ادبیات مهاجرت» (Migrationsliteratur) در دو دهة پایانی قرن بیستم می پردازد و نشان می دهد که تجربه های بیگانگی، نا همسانی و نا همزمانی در این متون، بازتاب های بسیار متنوعی داشته و دستخوش دگرگونی های پر شتاب و چشمگیری بوده است. ادبیاتی که در آغاز با سودای مبارزه علیه تبعیض و پیشداوری پا بهمیدان گذاشته بود، در مدت زمان کوتاهی موفق شده است با طرح سوژههای نو و تنوع شکلی و زبانی از حاشیة گفتمانهای فرهنگی به عمق نفوذ کند و جایگاه ویژة خود را در ادبیات معاصر آلمان بیابد.
بیگانه
بینافرهنگی
پیشداوری
تضاد
فرهنگ
مهاجرت
هویت
2010
12
22
41
60
https://jor.ut.ac.ir/article_22859_31648b3c6b5918e0f3c5ecb482e75a15.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
بررسی مضمون هویت تحمیلی در فرزند خاک، اثر طاهر بن جلون
محبوبه
فهیم کلام
محمدرضا
محسنی
فرزند خاک، اثر طاهر بنجلون، نویسندة آفریقایی تبار فرانسوی است. در این اثر، بن جلون با تداعی خاطرات زادگاه خود و با حذف مرز بین واقعیت و خیال، رمانی میآفریند و دنیای آمیخته از هر دو عنصر را به خواننده عرضه میدارد. آن چه مایة موجودیت این رمان میشود، مضمون تراژیک آن است که مصداق زندگی عینی برخی از مردمان جوامع سنتی است. در این اثر، بن جلون به طرح موضوع جستجوی هویت در شخصیت داستان خویش که شباهت بسیاری به هموطنانش و جوامع شرقی دارد، میپردازد. او تنها به واگویة واقعیتهای عریان جامعة پیرامونش در خلال داستان اکتفا نمیکند، بلکه آگاهانه هویت باختگی آنان را مورد انتقاد قرار میدهد. در این پژوهش، به موازات بررسی این مقوله، سعی شده است تا با تحلیل این اثر از حیث موضوع داستانی، شخصیت پردازی و نگاه انتقادی نویسنده به جامعهاش را بررسی کنیم و نتایج «هویت تحمیلی» و رویکرد نامناسب برخی از جوامع سنتی را به داشتن فرزند دختر را در خلال اثر مورد مطالعه قرار دهیم.
ارزش
استبداد
جامعة سنتی
زن
فرهنگ
نماد
هویت
2010
12
22
61
74
https://jor.ut.ac.ir/article_22860_306f6d2859ab94915c6d530fb5ccd6e0.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
بازتاب و نقد جنبش نگریتود در رقص جنگلها اثر وله شویینکا
سید محمد
مرندی
محسن
حنیف
جنبش نگریتود در دهة 60 میلادی به اوج شهرت رسید. اندیشمندان این جنبش برای مقابله با قدرت رو به گسترش امپریالیسم، بهرهگیری از گفتار استعمارگر را یکی از شیوههای این رودررویی نهادند. برای مثال، نگریتودگراها از تقابلهای دوتایی که در بطن گفتار سلطهطلبان بود، استفاده کردند، ولی در اقدامی راهبردی سلسله مراتب اهمیت، زیبایی و قدرت را به هم ریختند. رقص جنگلها، نوشته به سال 1960، در لایهای از خود نقدی بر جنبش نگریتود است. بنا بر آنچه در این نمایشنامه بازتاب داده شده است، شویینکا بیشتر پایههای نظری این جنبش را زیر سؤال میبرد، هرچند در عین حال به قابلیتهای راهبردی سیاسی آن باور دارد. آنان مدعیاند که فرهنگهای آفریقایی، همچون فرهنگ دیگر مناطق، استقلال عمل ندارند، از اینرو شویینکا نگاه ماهیتگرای نگریتودگراها را به تاریخ و نژاد نکوهش میکند. در مجموع، به نظر میرسد که شویینکا موافق عقاید نگریتود نیست، مگر اینکه به صورت مقطعی برای ایستایی در برابر امپریالیسم به کار گرفته شوند.
استعمارزدایی
تاریخ
جنبش نگریتود
رقص جنگلها
شویینکا
هویت فرهنگی
2010
12
22
75
92
https://jor.ut.ac.ir/article_22861_2a15e210b519f2ef31d08b8206cb1181.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
نقش محدودیتها و قابلیتهای زبانی در شکلگیری ادبیات منظوم: تحلیل اشعاری از حافظ و شکسپیر
مهرزاد
منصوری
توجه به ساختارزبانی اثرادبی ازویژگیهای ممتازمکتب صورتگرای(فرمالیستی)روسی است که درسالهای آغازین قرن نوزده مطرح وپس ازآن نیزمورداقبال بسیاری از زبانشناسان وادیبان قرار گرفت.با توجه به بحثهایی که درزمینة رابطة زبان وادبیات مطرح است که برخی زبان رابطورکلی جدای ازادبیات میبینند و برخی به عکس زبان را محملی برای ادبیات میانگارند،این پژوهش میکوشد تا با استناد به برخی از ویژگیهای زبان فارسی نشان دهد که شکلگیری ادبیات منظوم به ویژگیهای زبانی هرزبان بستگی دارد. در این زمینه مقاله میکوشد تابا بررسی ابزارهای زبانشناختی چون قلب نحوی،مطابقه فاعلی وهمچنین ترتیب کلمات اصلی درپارهای از اشعارحافظ نشان دهد که تاچهاندازه این ابزارهای زبانی درنظمآفرینی ادبیات منظوم فارسی مؤثرند. در این پژوهش با مقایسه پارهای از اشعار حافظ و شکسپیر نشان داده شده است که چگونه استفاده و یا عدم استفاده از چنین ابزارهایی میتواند در شکلدهی این دو ادبیات مؤثر باشد. همچنین این پژوهش تفاوت گرایش به ادبیات منظوم در ادبیات فارسی و گرایش به ادبیات منثور در ادبیات انگلیسی را ناشی از امکان استفادة شاعر از برخی از قابلیتها و ابزارهای زبانی این دو زبان میداند و نشان میدهد که حداقل بخشی از ادبیات در هر زبان به ویژگیهای زبانی زبانی که ادبیات به آن تظاهر مییابد بستگی دارد. این پژوهش عملاً نشان میدهد که ادبیات برخلاف برخی از هنرها که مستقل از مصالح مورد استفاده به صورت حقیقتی جداگانهاند، زبان به عنوان مواد بیان ادبیات در شکلدهی ادبیات مؤثر است. بر اساس یافتههای این پژوهش برجستهشدن نوعی از ادبیات در زبانی خاص متاثر از قابلیتها و محدویتهای آن زبان خاص میباشد.
آرایش واژگانی
حافظ
زبان و ادبیات
شعر
شکسپیر
قلب نحوی
مطابقه
2010
12
22
93
112
https://jor.ut.ac.ir/article_22862_0a772dcaef372f465439af488f6da288.pdf
پژوهش ادبیات معاصر جهان
2588-4131
2588-4131
1389
15
60
نشانه شناسی تئاتر نو
پریسا
مهم کار خیراندیش
برای بررسی کارکرد یک مجموعه نمیتوان به شناخت پارهای از عناصر ساختاری آن بسنده کرد. به همین دلیل است که شناخت پارههای پیکر تئاتر نو، یا عناصر ساختاری آن، نیز به تنهایی برای بررسی کارکرد کل مجموعة تئاتری میـــدان نمیدهند، از اینرو آن را باید بر نظامی استوار کرد که ویژگیهای تئاتر نو مبتنی بر آن انتظام یابد. از اینجاست که پارهها را تنها با ساختار پیکـرهها میتوان دریافت. در این مقاله با تحلیل ساختارگرایانه دربارة تئاتر نو میکوشیم تا به نتایجی برسیم که شاید بهتر باشد برای نیل به آن، نخست و با یاری گرفتن از تئاتر یونسکو، برخی از عناصر ساختاری تئاتر نو، یا تئاتر ریشخند را یک به یک بررسی کرده، سپس تفاوت پیکرة این تئاتر را با تئاتر سنتی مورد توجه قرار داده و تفاوتی را که همزمان نشان دهندة جوهرة تئاتر نو است، روشن میگردانیم. از مهمترین این تفاوتها همان زبان صحنهای است که از آن جمله میتوان بهحرکات، نورپردازیها، اصوات و ... اشاره کرد که اهمیتی ویژه مییابند تا از این طریق بر جنبة نمایشی اثر بیافزایند.
تضاد تئاتر سنتی
تئاتر ناب
تئاتر نو
ریشخند
زبان صحنهای
شفافیت نمادین
نشانه شناسی
2010
12
22
113
126
https://jor.ut.ac.ir/article_22863_e61239b7315e7af9bca8d92f6f5b47cc.pdf