2021-10-20T18:22:27Z https://jor.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=2171

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 جمشید آذری ازغندی تصور چیست؟ تصاویر ذهنی چگونه شکل می‌گیرند؟ چگونه حاصل تصور به شکل اثر هنری یا ادبی ظهور می‌یابد؟ چه عواملی باعث می‌شوند که کسی دنیای تصور را بر دنیای واقعی ترجیح داده، آن را هدف «انتخاب» خویش قرار دهد، و در نهایت هنرمند و یا نویسنده شود؟ این‌ها سؤالاتی است که ژان پل سارتر، نویسنده و فیلسوف فرانسوی را درسال‌های1920 تا 1940 به خود مشغول کرده بود و پس از آن نیز در ابعادی دیگر محور آثاری شد که او به زندگی نویسندگان و شاعران اختصاص داد. سارتر اندیشة خود را در زمینة تصور بر اساس چگونگی «آگاهی» از تصاویر ذهنی گذاشت و با تأکید بر «وجود» این تصاویر و ارتباط آن‌ها با تجربه‌های واقعی فرد، دنیای تصور را دنیایی دور از دسترس و نتیجة «نفی دنیای عینی» دانست. سپس به نوشتن زندگینامه پرداخت تا نظریه‌های خود را محک زند و با جستجو در عللی که یک فرد را به دنیای تصور و سپس به «حرفة نویسندگی» می‌کشاند، جایگاه نویسنده، و جایگاه خود را به عنوان نویسنده، مورد ارزیابی قرار دهد. ادبیات آگاهی تصویر ذهنی نفی واقعیت نویسنده هنر واقعیت 2011 01 21 5 30 https://jor.ut.ac.ir/article_21845_4ddb8c6fac2e8b7b26191315178b489c.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 یدالله آقاعباسی امپراتوران یا به گفتة مولانا «پادشاهان ظاهر» مظهر نفس و بندة هوی و شیطانند که بر خویشان خود نیز ابقا نمی‌کنند. امپراتور جونز در نمایشنامه‌ای از یوجین اونیل به‌همین نام، کاریکاتوری از پادشاهان ظاهری است که در پایان امپراتوری پوشالی خود، از شبی هولناک می‌گذرد و در آن پس از تجسم صحنه‌هایی از اعمال جنایتکارانة خود، سرانجام به‌چنگ انقلابیون گرفتار می‌شود. جونز در سلطنت کوتاه خود، همچون همة پادشاهان ظاهری, نه بر داد که بر طلسمی متکی است که همچون توهمی، هم او و هم بومیان را اسیر خود کرده است. طلسم گلوله ای نقره‌ای است که امپراتور جز با آن به‌چیزی هلاک نمی‌شود. همچون توهمی که مکبث نیز با باور به‌پیشگویی خرافة جادوگران بدان گرفتار بود. در مقالة زیر نمونه‌هایی از این توهّم در پادشاهان ظاهری,همچون امپراتور جونز، مکبث، پرگونت و اوزیماندیاس در نمایشنامه‌هایی از اونیل، شکسپیر و ایبسن و شعری از شلی، با نگاهی به‌همین مفهوم در ادبیات ایران پیگیری شده است. امپراتور جونز اوزیماندیاس پادشاهان ظاهری پرگونت توهم مکبث 2011 01 21 31 42 https://jor.ut.ac.ir/article_21846_3ad6dd74e524819f4a0cbf2200a1eefb.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 موسی احمدیان محمدمهدی کاشانی رمان چهرة مرد هنرمند در جوانی، مراحل رشد روحی هنرمندِ جوان را به تصویر می‌کشد. جویس در این تصویر‌نگاری از پیشینه‌های عرفانی، به ویژه زیبایی‌شناسی ‌عرفانی آکویناس، و نیز از مشرب عارفان بزرگی چون برونو و اگوستین قدیس بهره گرفت، و به زیبایی‌شناسی عرفانی هنررسید. با این پیش‌زمینه، وی در این رمان، چهرة هنرمندی را می‌نگارد که بینش زیبایی‌شناسی هنری او عرفانی است؛ با این بینش به شهود می‌رسد و هنرمندی عارف می‌شود. مقالة حاضر به بررسی این رمان از دیدگاه زیبایی‌شناسی عرفانی می‌پردازد و روند رشد روح هنرمند را تا رسیدن به کمال الهی، که از نظر جویس بالاترین مرتبة رشد روحی و لازمة هنرمند شدن است، باز‌کاوی می‌کند. وی این‌ مراحل ‌را در فرایند رشد روحی هنر‌مند جوان، استیون ددالوس شخصیت اصلی داستان، تا رسیدن به مراتب شهود عرفانی ‌و آفرینندگی هنری نشان می‌دهد. در پایان، مقاله به این نتیجه می‌رسد‌ که نگاه زیبایی‌شناسی این هنرمند با گذار از سه ویژگی «تمامیت»، «هماهنگی»، و «درخشندگی» کامل می‌شود و روح او ‌را در اوج کمال، شهود و تجلی زیبایی به پرواز در می‌آورد و او هنرمندی عارف می‌شود. آفرینش هنری رشد روحی زیبایی‌شناسی زیبایی‌شناسی‌ عرفانی هنر کمال الهی هنرمند عارف 2011 01 21 43 66 https://jor.ut.ac.ir/article_21847_c95fadf7c7e02b0617cfdc2b58704f21.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 آذین حسین زاده فرانسوا موریاک، نویسندة نامی فرانسوی و برندة جایزة نوبل ادبیات، برخلاف بسیاری از معاصرانش، چندان در ایران شناخته شده نیست. دراین مقاله، تلاش شده است تا با تأکید بر دیدگاه او نسبت به دو داستان‌پرداز مطرح هم‌عصرش، مارسل پروست و آندره ژید، گامی در شناخت بهتر او برداشته شود. موریاک براین باور است که احساس یأس و همچنین فقدان خداباوری در آثار این دو نویسنده که، به‌تعبیری، بازتاب بحران دین‌باوری در قرن بیستم است، باعث شده تا آن‌ها در روند شخصیت‌پردازی و پیرنگ‌سازی از چارچوبی استفاده کنند که مفهوم ایمان و امید به آینده و نجات به هنگام بروز مصائب در کمترین حد ممکن باشد. ادبیات تطبیقی آندره ژید خداباوری شخصیت‌پردازی فرانسوا موریاک مارسل پروست. 2011 01 21 67 81 https://jor.ut.ac.ir/article_21848_b6b8c5585fed84fd7104b676de5f3657.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 هدیه حسینی محمدتقی غیاثی مقالة حاضر به بررسی و معرفی سنت فکری و نظام معرفتی دو شاعر و پژوهشگر از دو جغرافیای فرهنگی متفاوت یعنی مولانا، شاعری از سنت فکری شرق، و ژاک سالومه، محققی از سنت فکری و نظام معرفتی غرب، می‌پردازد. آنچه منجر به این مقایسه شده، اقتباس ادبی سالومه از قصة «طوطی و بازرگان» مولانا در «قصة مرد عاشق»( (Le conte de l'homme très amoureuxاست. او از این قصه همانی را درک می‌کند که سنت فکری او به شکل آموزه در ذهنش گماشته است. سالومه به قصة «طوطی و بازرگان» نگاهی مغرب‌زمینی دارد. به این معنا که در سنت‌های فکری مغرب زمین چندان به مباحث ماورایی، آن‌گونه که ما در عرفان و فلسفة شرق (نه صرفاً ایران) به آن معتقدیم، نگریسته نمی‌شود. بلکه تأثیر فلاسفة انگلیسی به ویژه کسانی چون هابز، لاک و هیوم بر جریانات پس از خود، در فلسفه فرانسه محصولی به بار آورد که بیش از هر چیز نگاهی تجربه‌گرا و پوزیتیویستی را به همراه داشت. به این معنا که محسوسات و مشاهدات پایة اساسی اظهار نظرها و تحلیل‌های فکری قرار گیرد. در این مقاله، با استناد بر سابقة ادبیات عرفانی در غرب و بکارگیری تحقیقی جامع از نظرات این دو نویسنده و باتأکید برفصل مشترک عقاید تعلیمی آنان، به تحلیل تأثیر یکی ازارکان اساسی ادب عرفانی - «چگونه سخن گفتن»- توجه می‌گردد. این امر در شناسایی اقتدار فرهنگ و ادبیات غنی ایران در جوامع غربی سهم بسزایی دارد و بر این مدعا صحه می‌گذارد که ادبیات صوفیانه و تعلیمی ایران همواره مورد بهره‌برداری فرهنگی قرار گرفته است. جسم روح سالومه سنت فکری طوطی و بازرگان مولانا نظام معرفتی 2011 01 21 83 101 https://jor.ut.ac.ir/article_21849_3aa157cdce2bf094ae8e99880cbdcda0.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 طلایه رؤیایی این مقاله به دنبال بررسی این مسأله است که آیاشعر وشاعرانگی که آن‌را متعلق به قلمروی کلمه وزبان می‌دانیم، در تصویر نیزتحقق می‌یابند؟ بااین فرض که به همان‌گونه‌ای که درمتن نوشتاری می‌توان با به کارگیری ویژگی‌ها و روش‌هایی حتی ناخودآگاهانه موجد شاعرانگی شد؛ درتصویر نیزمی‌توان اصولی راجست‌وجو کرد که تصویروشئ را دریک نقاشی یاهر ترکیب بصری دیگربه شعر تصویری تبدیل کند. درپی پاسخ به این پرسش‌ها ومسائل وردیابی این مفاهیم درنقاشی، به آثار وآرای سوررئالیست‌ها توجه می‌شود، زیرا آن‌ها بیش ازهرجریان دیگری مدعی کشف این جوهر شاعرانه درهنر وادبیات‌اند، هرچندکه درآثارشان دامنة گسترة تخیل، رویا و کشف، بسیار از مرزهایی که خود سوررئالیسم تعیین کرده، فراتر رفته است. مقاله بابررسی نظرات آن‌ها درکنار روش‌های برخی ازنقاشان سوررئالیست، علی‌رغم تفاوت‌های بسیاری که آثارشان بایک‌دیگر دارند به این نتیجه دست می‌یابد که جوهره‌های مشترک چون «باز گرداندن ارزش ازدست رفتة رویا» و «باز یافتن چیزها، واژه‌ها واشیاء درخود و نه درنسبت باسایر چیزها»، چه درمتن و چه درتصویر، موجد شاعرانگی‌اند، درکنار ویژگی‌ها و روش‌هایی چون «نسبت دادن خواص غیرعادی به اشیای عادی»، «کنار هم گذاشتن اشیاء، مفاهیم و کلمات درظاهر بی‌ارتباط»، «به هم ریختن رابطة موضوع واثر»، «تحریف عمدی مقیاس‌ها»، «عوض کردن مادة اشیاء»، «استقبال ازحادثه و تصادف» و «تسلیم به ناخودآگاه و جنون» و ...که همگی به وجودآورندة شعر تصویری‌اند. بدین ترتیب شعر تصویری، نه فرو کاستن تصویر وکلمه به یکدیگر ونه بازنمایی ذهن، که سازندة ذهن است واز این طریق، جهان نوینی را برای نگریستن می‌آفریند که عادت‌های دیداری رااز بین می‌برد، و ذهن اندیشیدن و نگریستن را تجربه می‌کند. جنون(عقل) رویا سوررئالیسم شاعرانگی شعر تصویر کشف نقاشی 2011 01 21 103 122 https://jor.ut.ac.ir/article_21850_1bcb043f3f42c50f9cb4acab66939151.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 علی محمد محمدی این پ‍ژوهش دیدگاه‌های پژوهشگران در گستره‌های ادبیات، زبان‌شناسی، و آموزش زبان در بارة هم‌کنشی ادبی با گفتمان انسانی را با رویکردی توصیفی، تحلیلی، و تطبیقی تجزیه و تحلیل کرده‌است. برای رسیدن به این هدف متغیرهای تجربة گفتمان، آثار آموزشی و پژوهشی گفتمان جامع اجتماعی ادبیات، شناخت انسان، منظورشناسی در چارچوب ادبیات و بینامتنی مطالعه شده‌اند. به کمک کشف الگوهای گفتمانی و منظور شناختی مختلف، استنباط آموزشی و پژوهشی مطالعة حاضر این است که از نظر محققان، گفتمان ادبی دارای نظام خلاق و گسترده‌ای از رابطه‌ها، راهبردها و روش‌شناسی خاصی است که منجر به شناخت جامع‌تر انسان می‌شود. تحلیل رویکردهای محققان، رابطة علت و معلولی بین متغیرهای ادبیات و نظام ارتباطی انسان را اثبات می‌کند. بنابر این، شناخت گفتمان ادبیات، به محقق در شناخت متغیرهای موثر در ارتباط انسانی کمک می‌کند. شناخت این پدیده‌ها مبانی تصمیم‌گیری در فرایندهای آموزشی و پژوهشی در گستره‌های ارتباطات بین فرهنگی مثل ادبیات، آموزش‌زبان، تربیت‌مترجم و ابعاد گوناگون مطالعات انتقادی در گستره‌های ادبیات، زبان و ترجمه را تحت تاثیر قرار داده و نشان می‌دهد که بدون توجه به مبانی و مقولات گفتمان منظورشناسی ادبی، تصمیمات مسئولان نظام آموزشی و پژوهشی کارایی لازم را نخواهد داشت. به دلیل این که منظورشناسی ادبی به عنوان گفتمان جامع اجتماعی باعث کشف، گسترش، و رشد و اعتلای امکانات، روش‌ها، و راهبردهای پژوهشی، آموزشی و یادگیری گشتالتی در این بخش از گستره‌های علوم انسانی گردیده است و مانع فرایند نا میمون جدایی و عدم ارتباط علوم با یکدیگر می‌شود. آموزش هم‌کنشی‌های انسانی راهبردها روش‌شناسی گفتمان منظور‌شناسی‌ادبی 2011 01 21 123 147 https://jor.ut.ac.ir/article_21851_d96b9a37243758a5f99db3c924a1663e.pdf

2011-01-21 10.22059

پژوهش ادبیات معاصر جهان 2588-4131 2588-4131 1389 15 58 مونا هوروش پژوهش حاضر با بررسی همنوایی شبانه? ارکستر چوب?ها از دیدگاه پسامدرنیستی، به طرح این موضوع می?پردازد که این رمان در عین برخورداری از ویژگی?های ادبیات داستانی پسامدرنیستی، در پیچ و تاب?های روایی خود جهانی را به تصویر می?کشد که بسیاری از ارکان آن زاییدة خرافات، باورها و تضادهایی است که مختص یک ذهن ایرانی است. این مقاله با استفاده از نظرات منتقدان برجستة مبحث پسامدرنیسم و با بهره?گیری از مفاهیمی چون برجسته سازی وجودشناسی، فراداستان، دور باطل، فروپاشی روایت?های اعظم، قداست?زدایی، پارانویا، بی?خودشدگی، غیاب، عدم قطعیت، بی?نظمی زمانی، و ازهم?گسیختگی نشان می?دهد که این ویژگی?های پسامدرنیستی حاضر در رمان، نه مجموعه?ای از تکنیک?های عاریه?ای، بلکه نتیجة طبیعی روایتی هستند که به آشفتگی ذهن انسان معاصر می?پردازد که خود بازتاب کنندة آشفتگی جهان اطراف اوست. ادبیات داستانی پسامدرنیسم رضا قاسمی رمان ایرانی همنوایی شبانه? ارکستر چوب?ها 2011 01 21 149 167 https://jor.ut.ac.ir/article_21852_16aedbc1803adfee5cb0f1310753e0e7.pdf